اين كتاب به سه فصل تقسيم شده است. در فصل اول به تشخيص افتراقي و ابعاد روانشناسانة اختلال مي پردازيم. در فصل دوم به ارزيابي اختلالات جنسي از ديد علم پزشكي پرداخته، و در فصل سوم سعي شده اُلگوي هماهنگي براي معاينه و ارزيابي وجوه جسمي و رواني اين اختلالات ارائه كنيم.
اين فصل شامل دو بخش است. در بخش اول تحت عنوان ”معاينه و شرح حال“ به توضيح اهداف و نوع اطّلاعات لازم براي تشخيص افتراقي بين علل جسمي و رواني و ابعاد روانشناسانة اختلال مي پردازيم. ترتيب جمع آوري اطّلاعات نيز در نمودارهاي روند تصميم گيري و ثبت اطّلاعات خلاصه شده است.
در بخش دوّم تحت عنوان ”شيوة ارزيابي“ به بيان روند پيچيدة تحليل و جمع آوري اطّلاعات (مربوط
به مشكل) در چهارچوب زمان كوتاه مصاحبه ميپردازيم. اين كار مي بايست با چنان مهارت و ظرافتي انجام شود كه در بهبود وضعيت آشفتة طرفين نقش سازنده اي داشته باشد. در واقع يكي از اهداف مصاحبه ايجاد ارتباط مناسب با بيمار يا زوج و آشنا كردن آنها با مراحل درمان است. عليرغم اهميّت سرعت جمع آوري و تحليل اطّلاعات، بايد حساسيت ها و احساسات شخصي بيماران نيز مد نظر قرارداشته باشد. همچنين در بخش دوم تكنيك هاي مورد استفاده جهت مورديابي
Screening و (درصورت وجودِ اختلال)
تشخيص علل جسمي و روحي و يا اختلافات زناشوئي عامل بروز اختلال را توضيح ميدهيم. در بقيّة اين بخش با تكيه بر مفاهيم روانشناسي، معيارهاي انتخاب افراد براي استفاده از دوره هاي سكس- درماني ارائه شده اند. در اين ارزيابي ها بيشتر بدنبال بررسي سه منشاء روحي- رواني اين اختلالات يعني
اضطربات نوپا (علل فعلي)، اضطرابات
ديرپا (علل ريشه اي)، و اختلافات زناشوئي هستيم. ارزيابي نحوة نزديكي
Sexual Status Examination از مهمترين قسمت هاي يك مصاحبه است
و شامل ارزيابي ريز به ريز فعاليت هاي جنسي فرد و نوع رفتارهاي جنسي متقابلي كه با همسرش دارد
ميشود. كسب اطّلاعات كامل براي تعيين تمرينات جنسي مناسب در سكس- درماني اهميت زيادي دارد. قسمتي از مصاحبه هم به علل ريشه اي اختلال و نقش روابط طرفين در ايجاد آن مي پردازد. با توجه به مجموع اين اطّلاعات، درمانگر قادر به فهم منشاء اختلال و استفاده از روش هاي مختلف درمان براي رفع آن است.
در هيچيك از متون پزشكي فصل جامعي با عنوان ”بررسي علل طبي اختلالات جنسي“ وجود ندارد. اين فصل نيز براساس اُلگوي سه مرحله اي كنش جنسي طرح ريزي شده است، و علل عضوي اختلالات اُرگاسم، برانگيختگي، ميل جنسي، و دردآميزش (درد حين نزديكي) بطور مستقل بررسي شده است. نه تنها واكنش هاي فيزيولوژيك اندامها و بافتهاي جنسي، بلكه بيماريها و درمانهاي داروئي را نيز ميتوان بر اساس همين اُلگوي سه گانه تحت عنوان هايي مثل كم ميلي جنسي، سستي آلت،
ديرارضايي، و انزال دردناك دسته بندي كرد. بي شك براي يافتن علل مختلف اين اختلالات بايد از روشها و ابزارهاي تشخيصي متفاوت و مخصوص بخود استفاده كرد. علاوه بر اين، اختلالات جنسي مردان و زنان نيز بطور مستقل مطرح شده اند. با توجّه به تفاوت اندامها و كاركرد بافت جنسي زن و مرد تعجب آور نيست اگر اختلالات جنسي در اين دو جنس ناشي از فرآيندهاي آسيب زاي مختلفي باشد. براي مثال اختلال مرحلة تهييج
(خشكي واژن) در زنان از كمبود استروژن و خشكي واژن ناشي ميشود، درصورتيكه معادل اين اختلال در مردان (اختلال نعوظ) از عوامل كاملاً متفاوتي منشاء ميگيرد، عواملي نظير كاهش جريان خون آلت، ديابت، كاهش سطح تستوسترون، تومورهاي مترشّحة پرولاكتين، مصرف داروهاي فشار خون و غيره. به همين خاطر در اين فصل بخش هاي متفاوتي به بررسي اختلالات برانگيختگي و اُرگاسم و دردآميزش در مردان و زنان اختصاص يافته است.
اين فصل آميزه اي از بخشهاي ارائه شده در بخشهاي پيشين است. اختلالات جنسي اختلالات پيچيدة روان- تني اند كه فهم آنها تنها با اضافه كردن معلومات پزشكي بر مفاهيم روانشناسي بدست نمي آيد. پزشك تنها با انجام يك معاينة معمولي پزشكي به اضافة شرح حال و معاينة روانپزشكي قادر به درمان مبتلايان
به عدم اُرگاسم يا سستي آلت، يا فرجام دادن به يك ازدواج نافرجام نيست. ارزيابي درست اين اختلالات تنها به كمك تلفيق صحيحي از روش هاي تشخيصي طبي و روانشناسانه در يك چهارچوب كاملاً هماهنگ امكانپذير است.
در فصل آخر چكيده و آميزه اي از مباني طبي و روانشناسانة هر اختلال بطور جداگانه ارائه شده است. علاوه بر اين معيارهاي تشخيصي و علائم باليني هريك از اين اختلالات چنان بوضوح بيان شده است كه درمانگر دقيقاً بداند بايد بدنبال بررسي چه علائم و نشانه هايي باشد.
اطّلاعات ارائه شده در اين بخش جنبة اجمالي داشته و تنها براي آشنايي پزشكان (و يا اشخاص ) ناآشنا با اختلالات جنسي آورده شده است. براي اطّلاع بيشتر از جزئيات دقيق تر درمان اين اختلالات منتظر كتابهاي بعدي ما باشيد!
