تا چه مدتي پس از نزديكي ناخواسته امكان جلوگيري از حاملگي وجود دارد؟

سوال شما :

سلام آقاي دكتر. حقيقتش اينه كه من دو روز پيش با كسي همبستر شدم و  خيلي از احتمال بارداري ميترسم. من از دوستهام شنيدم يه سري قرصهاي ضدبارداري هست كه بايد بلافاصله بعد از نزديكي خورد. ميخواستم ببينم الان راهي هست كه جلو حاملگي رو بگيرم؟ خواهش ميكنم خيلي سريع جوابم رو بدين چون برام خيلي مهمه.

پاسخ  ما:

دوست عزيز، قرصهايي كه شما ازش نام برديد به قرصهاي صبح روز بعد يا morning after pill مشهور هستند كه در واقع همان قرصهاي ضدبارداري معمولي ولي با مقادير بالاتر هستند. اين قرصها را ميتوان حداكثر تا 5 روز بعد از نزديكي ناخواسته براي جلوگيري از بارداري مصرف كرد. اما به هرحال يادتان باشد كه هرچه زودتر اقدام به مصرف آنها كنيد احتمال اينكه بتوانيد جلوي بارداري را بگيريد بيشتر است.

در واقع اين قرصهاي اورژانس ضدبارداري به دو شكل مختلف هستند كه از راه جلوگيري از تخمك گذاري، يا بارداري تخمك توسط اسپرم يا جايگيزيني تخمك باردار شده در ديواره رحم از بارداري ناخواسته جلوگيري ميكند. يك نوع آن فقط شامل هورمون پروژستين است كه اگر طي 72 ساعت از نزديكي مصرف شود تا 89 درصد مانع از بارداري ميشود (نسبت به نوع حاوي استروژن و پروژسترون با 75 درصد اثر).  همچنين قرصهاي حاوي پروژسترون كمتر از قرصهاي نوع دوم باعث عارضه تهوع و استفراغ ميشوند. اين قرصهاي حاوي پروژسترون به قرصهاي Plan B معروف اند و  در كشورهاي خارجي به هر فرد متقاضي بالاي 18 سال بدون نسخه پزشك داده ميشود. در ايران درصورت دسترس نبودن اين قرصها روش ديگر استفاده از همين قرصهاي ضدبارداري معمولي است كه ميتوانيد هر 6 ساعت يك عدد به مدت 24 ساعت مصرف كنيد.

بطور طبيعي بعد از مصرف اين قرصها خانمها ممكن است دچار لكه بيني يا پريود نامنظم شوند. درصورتيكه بعد از سه هفته قاعدگي اتفاق نيافتد ميتوانيد براي انجام آزمايش هاي بيشتر به دكتر مراجعه كنيد. از ديگر عوارض موقت مصرف اين نوع ضدبارداري ميتوان به : سردرد، سرگيجه، درد معده، درد پستانها، افزايش يا كاهش وزن و يا افسردگي اشاره كرد.

در نظر داشته باشيد كه علاوه بر موارد گفته شده قرصهاي هورموني مصنوعي هم وجود دارد به نام RU-486 يا mifepristone كه باعث سقط جنين دارويي ميشود و طي 49 روز از اولين روز آخرين قاعدگي ميتوان آن را مصرف كرد (البته حتماً تحت نظر پزشك).