کلمه “ناز” از کجا آمده است؟ یا “مرغ همسایه غاز است”!
- ۰۶/۱۹/۸۷
- Uncategorized
- Digg
- Del.icio.us
شاید سالها از جایگزینی ناگزیز کلمه “ناز” به جای کلمه دو حرفی منحوس مربوط به آلت تناسلی خانم ها میگذرد. بر خلاف جایگزینی کلمه نامربوط “سینه” بجای “پستان” که منجر به سوءتفاهم های زیادی در زبان فارسی میشود- و همه جا توضیح داده ام که چقدر بکار بردن سینه بجای پستان غلط است- در این مورد ظاهراً حسن سلیقه، مشکل قبلی را برطرف کرده و فعلاً خلاء ناشی از نبودن کلمه مناسب برای اشاره به الت تناسلی خانمها برطرف شده است.
مسئله اینجاست که خود من خیلی وقت ها به ریشه و علت چنین انتخابی فکر میکردم و شاید مثل بسیاری از شما علت این انتخاب را مربوط به یک اتفاق ساده ناشی از خودخواهی و حسن سلیقه خانمها در این مورد میدانستم.
اما طی تماشای همیشگی یکی از اپیزودهای کارتون “توم و جیری” (نامه نوشتن جری برای شاهزاده خانوم که قرار است بدست برادرزاده بدبخت به دست اش برسد و در این راه مدام مجبور است با تام نگهبان قصر روبرو شود و با فریادهای pussy cat آماده حمله شود) در ام بی سی دو یک دفعه مثل مرحوم مغفور ارشمیدس از توی تشت حموم پریدم بیرون و فریاد کشیدم اورکا اورکا!
کلمه پوسی در ابتدا به معنای گربه و در واقع بعنوان صفت هنگام ناز کردن برای گربه های پشمالو بکار میرفت که چیزی شبیه کلمه نازی معنی میدهد. کم کم از این کلمه در مورد دخترهای بامزه و عزیز پاپا و مامان استفاده شد (معادل ناز نازی خودمان). در واقع در ابتدای قرن هفدهم - بخصوص در فرانسه- این لغت به معنای خانم یا دختر بکار میرفته است.
از اواخر قرن نوزدهم کاربرد این کلمه به معنای آلت تناسلی خانمها و بعد خود رابطه جنسی مرسوم شده که در اکثر واژه نامه ها از آن به vulgar یا بی ادبانه تعبیر شده است (بچه های با ادب نباید از این کلمه استفاده کنند. چیزی معادل همان واژه دو حرفی خودمان). کم کم معنای دوگانه این واژه مورد توجه واقع شد و مثلاً خواهران باریستر در نمایشنامه ای تحت عنوان “تو میخوای نازی من رو ببینی؟”
روبروی تماشاگران تعجب زده به نمایش گربه ای زیر دامن خود پرداختند. بعدها نیز این معنای دوگانه دستمایه آثار سمعی و بصری زیادی قرار گرفت. مثلا در یکی از این سریال های تلویزیونی انگلیسی تولید بی بی سی (۱۹۸۵) (Are You Being Served?) یک پیرزن سالخورده دارای گربه ای بود که همیشه نگرانی رسیدگی به گربه اش مهمترین مشکل در زندگی اش به شمار میرفت . جملاتی از قبیل “ببخشید من زیاد نمیتونم بشینم وضع نازی ام اصلاً خوب نیست” بارها مایه خنداندن تماشاچی ها قرار میگرفت.
در سینمای امروز آمریکا در صورتی که این کلمه به معنای خوشگل و ناز و یا آدم سوسول بکار رود مورد سانسور قرار نمیگرد و در غیر اینصورت چرا!
به این ترتیب کلمه ای که در فرهنگ زبان انگلیسی یک کلمه بی ادبانه تلقی میشود به عنوان یک فرزندخوانده با کلاس و دوست داشتنی به فرهنگ زبان فارسی مهاجرت میکند و پذیرفته میشود. خوب از قدیم گفته اند” مرغ همسایه غاز است” نه؟
تکمله: راستی فرهنگستان زبان فارسی هیچ وقت به فکر یافتن و جایگزینی کلماتی مناسب در این زمینه بوده است؟
۳ Responses to “کلمه “ناز” از کجا آمده است؟ یا “مرغ همسایه غاز است”!”
پاسخی بنویسید
شما باید وارد شوید برای پاسخ دادن
دمت گرم
سلام
من در خوزستان و در مسجدسلیمان بزرگ شده ام. در کودکی در مورد آلت جنسی دخترها، هم از آن کلمه دو حرفی استفاده میکردیم و هم به آن”ناز” می گفتیم. بعدها که ابی خواننده معروف، ترانه ای خواند که در آن می خواند: “نازی ناز کن که نازت یه سرو نازه …”، به خودم میگفتم، اگر ابی خوزستانی بود، قطعاً این ترانه را نمیخواند.
من نمیدانم که آیا ورود کلمه ناز به زبان فارسی، آن مسیر طولانی ای را که شما ترسیم کرده اید طی کرده است یا این که از خوزستان به زبان فارسی آمده و یا آنکه استفاده از آن در خوزستان به خاطر ورود انگلیسی ها در آنجا بوده یا نه.
اما برایم جالب بود که شما به این موضوع توجه کرده اید.
آره این مطلب هم جالبه که فکر کنیم کلمه ناز از خوزستان به جاهای دیگه کشور رفته. بعیده هم نیست مثل همیشه کار کار انگلیس ها باشه!